Achter de foto
Wat je niet op de foto ziet
Toen ik enige tijd geleden begon mijn fotografie op LinkedIn te delen, heb ik lang nagedacht over de manier waarop ik mijn werk wilde presenteren.
Aanvankelijk liet ik mijn foto’s zien in verschillende interieurs, om een indruk te geven van hoe ze aan de muur tot hun recht konden komen. Dat vond ik belangrijk, maar toch had ik het gevoel dat er iets ontbrak.
Wat ontbrak, was alles wat zich afspeelt voordat een foto ontstaat. De emoties, de observaties, de herinneringen en de momenten die ik met mijn camera doorbreng bij een bloem die mijn aandacht heeft getrokken.
Soms heb ik van tevoren al een beeld in mijn hoofd en weet ik precies waarnaar ik op zoek ben. Andere keren ontstaat alles spontaan. Het gebeurt dat ik dagenlang dezelfde bloem observeer. Ik kijk hoe ze zich ontwikkelt, van kleur verandert, haar hoofd buigt, haar bloemblaadjes verliest en langzaam verwelkt.
En juist die laatste fase boeit me vaak het meest.
Bloemen doen me denken aan ons eigen leven.
Ook wij veranderen met het verstrijken van de tijd. We zijn niet altijd mooi volgens de maatstaven die onze omgeving ons oplegt. We zijn niet volmaakt. Naarmate we ouder worden, worden de sporen van onze levensjaren zichtbaar. Onze ervaringen, onze vreugde en de moeilijke momenten die we hebben meegemaakt.
Bij bloemen is dat niet anders. Hun verwelkte bloemblaadjes, verkleuringen, gebogen stelen en verdroogde bladeren vertellen iets over wat ze hebben doorgemaakt.
Daarom probeer ik hun onvolkomenheden niet te verbergen of te corrigeren. Ik wil ze laten zien zoals ze op dat moment zijn.
Je hoeft alleen maar wat langer naar ze te kijken.
Herinneringen verscholen in bloemen
Toen ik een groene hortensia fotografeerde, dwaalden mijn gedachten terug naar de tuin van mijn oma, waar volop witte hortensia’s bloeiden.
Ieder jaar bewonder ik opnieuw de verschillende soorten en kleuren, maar juist die witte hortensia’s zijn diep in mijn herinnering blijven bestaan. Soms is één bloem voldoende om een plek terug te halen waar je in gedachten al jaren niet meer bent geweest.
Een heel andere herinnering hoort bij mijn foto De laatste dag van de zomer.
De groene papaverzaaddozen vond ik in Landreville, tussen de wijngaarden. Ik herinner me nog hun scherpe, rauwe geur. Ook zie ik mijn favoriete plekje om te fotograferen weer voor me: de granieten vensterbank en het raamluik, waar ik de gevonden planten neerlegde.
Wanneer ik nu naar deze foto kijk, zie ik niet alleen de zaaddozen. Ik herinner me die plek, de geur en de sfeer van de zomer die langzaam ten einde liep.
Er is ook een foto van een kastanjeblad op een betonnen trap, waar de herfstzon op viel.
Bij die foto stelde ik de vraag: kijken we eigenlijk weleens naar wat er onder onze voeten ligt, om iets te ontdekken wat we in de dagelijkse haast gemakkelijk over het hoofd zouden zien?
Dat gewone blad hield mijn aandacht langer vast. Ik hoefde niet op zoek naar iets bijzonders. Het was genoeg om op te merken wat er al voor me lag.
Schoonheid die later zichtbaar wordt
Ik herinner me ook mijn groene zonnebloemen, die ik Niet van Van Gogh noemde.
Ze hadden hun kenmerkende gele bloemblaadjes al verloren. Toen alle blaadjes waren gevallen, kwam hun eenvoudige, statige vorm tevoorschijn. Pas op dat moment zag ik iets in ze wat me eerder niet was opgevallen.
Zo ging het ook met een roos.
Een takje ervan bracht de herinnering terug aan een oud schilderij met een persoonlijke opdracht voor mijn oma:
‘Voor mijn lieve vrouw, van Władek.’
Het rozentakje op dat schilderij leek bijna precies op het takje dat ik voor mijn camera had. Dat ene detail was genoeg om een herinnering van jaren geleden weer tot leven te brengen.
En dan is er nog De laatste buiging, een zonnebloem in de herfst.
De herfst is mijn favoriete seizoen. Ik ben geboren in oktober en vraag me soms af of we ons inderdaad sterker verbonden voelen met het seizoen waarin we ter wereld zijn gekomen.
Ik kijk graag naar hoe de herfst planten verandert. Hij neemt hun kleuren en bloemblaadjes weg, maar laat tegelijkertijd hun structuur, vormen en details zien die eerder verborgen bleven.
Voor mij is dat niet alleen het einde. Het is een volgende fase in hun bestaan, minstens zo interessant als de bloei zelf.
Waarom ik begon te vertellen
Gaandeweg begreep ik wat ik miste in mijn eerste presentaties van mijn fotografie.
Ik liet het uiteindelijke beeld zien, maar hield alles wat aan het ontstaan ervan voorafging voor mezelf.
De herinnering aan oma’s tuin, de geur van papaverzaaddozen die ik tussen de wijngaarden verzamelde, een herfstblad op de trap of een roos die me deed denken aan een schilderij van jaren geleden.
Daarom ben ik begonnen met het schrijven van de verhalen achter mijn foto’s.
Ik wil de kijker niet vertellen wat hij of zij in mijn werk zou moeten zien. Iedereen kijkt op zijn eigen manier en brengt zijn eigen ervaringen en herinneringen mee.
“Ik wil alleen delen wat mij deed stilstaan voordat ik de ontspanknop indrukte.”
Deze verhalen krijgen nu geleidelijk ook hier, in mijn online galerie, een eigen plek. Ik zal terugkeren naar eerdere foto’s, de herinneringen die erbij horen opnieuw vertellen en nieuwe verhalen toevoegen. Want er blijven nieuwe beelden, observaties en herinneringen ontstaan.
Misschien denkt iemand bij het zien van mijn hortensia aan een heel andere tuin. Misschien ontdekt een ander de schoonheid van een bloem die hij zelf allang als uitgebloeid zou hebben beschouwd.
En misschien blijft iemand de volgende keer even staan bij een blad dat op de trap ligt.
Beate Marie